“Yalançı fəcr” (fəcr-i kazib) və “doğru fəcr” (fəcr-i sadiq) — İslam fiqhində sübh vaxtının başlanmasını müəyyən etmək üçün istifadə olunan iki anlayışdır. Bunlar əsasən orucun başlanması, sübh namazının vaxtı və gecə ibadətlərinin bitməsi ilə bağlıdır.
1. Yalançı fəcr (Fəcr-i Kazib) nədir?
Yalançı fəcr gecə ilə gündüz arasındakı aydınlığın qeyri-həqiqi, “səhər açıldı kimi görünən, lakin əslində gündüzün başlamadığı” mərhələdir.
Əlamətləri:
Aydınlıq şaquli şəkildə, sanki bir zolaq kimi üfüqdə görünür.
Bir neçə dəqiqə sonra yenə qaranlıq geri qayıdır.
Bu vaxt sübh namazı girmir, oruc tutan üçün isə hələ yemək-içmək dayandırılmır.
2. Doğru fəcr (Fəcr-i Sadiq) nədir?
Doğru fəcr gecə qaranlığının həqiqətən yarılıb günün başlanmasını göstərən işıqdır.
Əlamətləri:
Aydınlıq üfüq boyunca üfiqi (eninə) şəkildə yayılır.
Bundan sonra qaranlıq geri qayıtmır, aydınlıq getdikcə artır.
Sübh namazının vaxtı bu anda girir.
Oruc tutan üçün imsak (yemək-içməyi dayandırmaq) vaxtı da bu anla başlayır.
